Het einde van een omstreden regeling
De jubelton — officieel de verhoogde schenkingsvrijstelling eigen woning — is per 1 januari 2024 definitief afgeschaft. In 2023 was het bedrag al verlaagd naar €28.947, en nu is het helemaal weg. Voor ouders die hun kind willen helpen met de aankoop van een woning, verandert er het nodige. Maar eerlijk gezegd was de afschaffing al jaren aangekondigd, en de meeste financieel adviseurs hadden hun klanten al voorbereid.
De jubelton was ingevoerd in 2014 en maakte het mogelijk om eenmalig circa €100.000 belastingvrij te schenken aan iemand tussen de 18 en 40 jaar, mits het geld werd besteed aan de eigen woning. De regeling was populair — tienduizenden huishoudens maakten er jaarlijks gebruik van. Maar ze was ook controversieel.
Waarom is de jubelton afgeschaft?
De kritiek op de jubelton kwam van meerdere kanten. Het CPB, de DNB en verschillende economen wezen erop dat de regeling de huizenprijzen opdreef. Kopers met vermogende ouders konden meer bieden, waardoor starters zonder die hulp werden weggeconcurreerd. De regeling vergrootte de vermogensongelijkheid in plaats van deze te verkleinen.
Daarnaast profiteerden vooral hogere inkomens. Huishoudens met ouders die €100.000 konden missen, waren per definitie al relatief welgesteld. De jubelton was in feite een belastingvoordeel voor de rijkeren — en dat paste steeds slechter in het politieke klimaat.
Het Nibud had berekend dat de gemiddelde schenking via de jubelton rond de €60.000 lag. Dat is een bedrag dat veel Nederlandse huishoudens simpelweg niet kunnen missen. De regeling hielp dus vooral degenen die al in een bevoorrechte positie zaten.
Wat zijn de gevolgen?
Zonder jubelton kunt u nog steeds schenken aan uw kind, maar de vrijstellingen zijn aanzienlijk lager. De jaarlijkse schenkingsvrijstelling voor kinderen bedraagt circa €6.633 (2026). De eenmalige verhoogde vrijstelling — zonder bestedingsvoorwaarde — is circa €31.813. Dat is minder dan een derde van wat de jubelton bood.
Schenkt u uw kind €100.000 voor een huis? Dan betaalt uw kind schenkbelasting over €100.000 - €31.813 = €68.187 (bij gebruik van de eenmalige verhoogde vrijstelling). Tegen 10% is dat €6.819 aan schenkbelasting. Dat is een fors bedrag, maar nog steeds veel minder dan de erfbelasting die over hetzelfde bedrag verschuldigd zou zijn bij overlijden.
Alternatieven voor de jubelton
De afschaffing van de jubelton betekent niet dat u uw kind niet meer kunt helpen. Er zijn verschillende alternatieven, elk met eigen voor- en nadelen.
Gespreid schenken — Door elk jaar de jaarlijkse vrijstelling te benutten, kunt u over langere tijd een aanzienlijk bedrag belastingvrij overdragen. In tien jaar schenken beide ouders samen circa €133.000 zonder schenkbelasting. Het nadeel: uw kind moet zo lang wachten, en de huizenprijzen staan niet stil.
Familiehypotheek — U leent uw kind het geld voor de woning. Het kind betaalt u rente, die het kan aftrekken als hypotheekrente. U betaalt over de ontvangen rente inkomstenbelasting. De lening moet wel aan voorwaarden voldoen: een marktconforme rente, annuïtaire of lineaire aflossing, en bij voorkeur een notariële akte. De Belastingdienst controleert of de lening zakelijk is.
Lening met kwijtschelding — Een variant op de familiehypotheek. U leent uw kind het geld en scheldt elk jaar een bedrag kwijt ter hoogte van de schenkingsvrijstelling. Zo combineert u de voordelen van een lening met de jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Let op: de kwijtschelding is een schenking en moet als zodanig worden aangegeven als die boven de vrijstelling uitkomt.
Schenken op papier — U erkent een schuld aan uw kind en betaalt jaarlijks 6% rente. Het geschonken bedrag valt niet meer in uw nalatenschap, waardoor er minder erfbelasting verschuldigd is bij overlijden. De schenking zelf is wel belast boven de vrijstelling.
De familiehypotheek in detail
De familiehypotheek verdient extra aandacht, want het is in de praktijk het meest gebruikte alternatief voor de jubelton. Het principe: u leent uw kind geld voor de aankoop van een woning, tegen een rente die iets lager mag zijn dan de marktrente. Het kind trekt de rente af als hypotheekrente, net als bij een bankhypotheek.
De voorwaarden zijn strikt. De rente moet zakelijk zijn — de Belastingdienst hanteert een minimum dat in de buurt ligt van de marktrente. Het kind moet annuïtair of lineair aflossen om recht te hebben op renteaftrek. En het is sterk aan te raden om de lening vast te leggen in een notariële akte met een hypotheekrecht. Zonder hypotheekrecht is de renteaftrek weliswaar niet uitgesloten, maar het geeft de Belastingdienst een reden om vragen te stellen.
Het voordeel voor u als ouder: u ontvangt rente over uw geld in plaats van de spaarrente van 1-2% die de bank biedt. Het voordeel voor uw kind: de rente is vaak lager dan bij een bank, en de toelatingsvoorwaarden zijn soepeler. Geen inkomensnormen, geen NHG-grenzen, geen annuïteitentoets.
Fiscale planning na de jubelton
De afschaffing van de jubelton maakt fiscale planning belangrijker dan ooit. Een gesprek met een financieel planner of belastingadviseur is aan te raden als u van plan bent om uw kind te helpen met een significant bedrag. De kosten van dat advies — een paar honderd euro — verdienen zichzelf terug via belastingbesparing.
Het CBS meldt dat in 2023 ruim 120.000 huishoudens een schenking deden aan kinderen. Ondanks de afschaffing van de jubelton blijft schenken een populaire manier om vermogen over te dragen. De fiscale regels zijn alleen wat minder gunstig geworden — en dat maakt kennis van die regels des te belangrijker.