De mkb-winstvrijstelling: een automatische korting
Van alle fiscale faciliteiten voor ondernemers is de mkb-winstvrijstelling misschien wel de meest onderschatte. Terwijl iedereen de zelfstandigenaftrek kent, weten veel ondernemers niet precies hoe de mkb-winstvrijstelling werkt — of zelfs dat die bestaat. En dat is jammer, want het is een significante belastingbesparing die automatisch geldt voor elke IB-ondernemer.
Het principe is eenvoudig: 13,31% van uw winst (na aftrek van de ondernemersaftrek) is vrijgesteld van inkomstenbelasting. U hoeft er niets voor te doen, er zijn geen extra voorwaarden, en er is geen maximum. Hoe hoger uw winst, hoe meer u profiteert in absolute bedragen.
Zo berekent u de mkb-winstvrijstelling
De berekening gaat in stappen. Eerst bepaalt u uw winst uit onderneming: omzet minus kosten. Vervolgens trekt u de ondernemersaftrek af (zelfstandigenaftrek, eventueel startersaftrek). Over het resterende bedrag past u de mkb-winstvrijstelling toe: 13,31%.
Een concreet voorbeeld: uw winst uit onderneming bedraagt €60.000. De zelfstandigenaftrek is €2.470. Restwinst: €57.530. De mkb-winstvrijstelling is 13,31% × €57.530 = €7.657. Uw belastbare winst is daarmee €57.530 - €7.657 = €49.873. Zonder de mkb-winstvrijstelling zou u over €57.530 belasting betalen. Het verschil — €7.657 minder belastbaar inkomen — bespaart u circa €2.831 aan inkomstenbelasting (tegen 36,97%).
Waarom 13,31%?
Het percentage van 13,31% is het resultaat van politieke onderhandelingen en budgettaire afwegingen. De regeling is ingevoerd in 2007 als onderdeel van een breder pakket om het ondernemersklimaat te verbeteren. Het percentage is sindsdien een paar keer gewijzigd. Het was ooit 14%, daarna 12%, en nu 13,31%. De wetgever past het percentage aan als de budgettaire ruimte dat toelaat of vereist.
Anders dan de zelfstandigenaftrek staat de mkb-winstvrijstelling niet ter discussie. Politiek is er brede steun voor deze faciliteit, omdat zij alle IB-ondernemers bereikt — niet alleen zzp'ers die aan het urencriterium voldoen. De mkb-winstvrijstelling maakt geen onderscheid: fulltime, parttime, met of zonder personeel, iedereen profiteert.
Geen urencriterium
Dit is een belangrijk verschil met de zelfstandigenaftrek: de mkb-winstvrijstelling kent geen urencriterium. U hoeft niet minimaal 1.225 uur per jaar aan uw onderneming te besteden. Werkt u parttime als ondernemer naast een baan in loondienst? Dan heeft u toch recht op de mkb-winstvrijstelling. Dat maakt deze regeling bijzonder toegankelijk.
Voor parttimeondernemers die niet aan het urencriterium voldoen, is de mkb-winstvrijstelling zelfs de enige ondernemersaftrek waarop zij recht hebben. Geen zelfstandigenaftrek, geen startersaftrek — maar wel 13,31% vrijstelling over de winst. Dat is nog steeds een aanzienlijk voordeel.
Samenspel met andere aftrekposten
De mkb-winstvrijstelling wordt berekend nadat u de ondernemersaftrek (zelfstandigenaftrek, startersaftrek, S&O-aftrek, meewerkaftrek) heeft afgetrokken. De volgorde is dus: winst → min ondernemersaftrek → mkb-winstvrijstelling → belastbaar inkomen uit onderneming. Dit samenspel versterkt het effect: elke aftrekpost verlaagt de basis waarover de volgende wordt berekend.
Een volledig rekenvoorbeeld voor een startende ondernemer. Winst: €45.000. Zelfstandigenaftrek: €2.470. Startersaftrek: €2.123. Restwinst: €40.407. MKB-winstvrijstelling: 13,31% × €40.407 = €5.378. Belastbaar inkomen uit onderneming: €35.029. Zonder alle aftrekken zou het €45.000 zijn geweest. De totale besparing: circa €3.686 aan inkomstenbelasting.
MKB-winstvrijstelling en verlies
Heeft u verlies gemaakt? Dan werkt de mkb-winstvrijstelling ook, maar dan in omgekeerde richting. Het verlies wordt namelijk ook verminderd met 13,31%. Dat klinkt ongunstig, maar de logica is consistent: als u minder belasting betaalt over winst, verrekent u ook minder verlies. In de praktijk maakt dit voor de meeste ondernemers weinig uit, tenzij u structureel verlies lijdt — en dan zijn er grotere zorgen dan de mkb-winstvrijstelling.
BV versus eenmanszaak
De mkb-winstvrijstelling geldt alleen voor IB-ondernemers: eenmanszaken, vof-vennoten en maatschapleden. BV's hebben er geen recht op. In een bv betaalt u vennootschapsbelasting over de winst (19% tot €200.000, 25,8% daarboven) en vervolgens inkomstenbelasting over het dividend dat u aan uzelf uitkeert.
De mkb-winstvrijstelling is een van de factoren die het omslagpunt bepalen waarop een bv fiscaal voordeliger wordt dan een eenmanszaak. Dat omslagpunt verschuift naarmate de mkb-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek veranderen. Momenteel ligt het omslagpunt — afhankelijk van uw persoonlijke situatie — ergens tussen de €100.000 en €150.000 winst. Onder dat bedrag is een eenmanszaak meestal voordeliger, mede dankzij de mkb-winstvrijstelling.
Toekomst van de regeling
De mkb-winstvrijstelling lijkt voorlopig veilig. In tegenstelling tot de zelfstandigenaftrek is er geen politiek voornemen om het percentage te verlagen. De regeling wordt breed gezien als een eerlijke en effectieve manier om ondernemersrisico te compenseren. Dat kan natuurlijk veranderen — de politiek is onvoorspelbaar — maar op dit moment is er geen reden tot zorg.
Wat u wel kunt doen: gebruik de mkb-winstvrijstelling als onderdeel van uw totale fiscale planning. In combinatie met de zelfstandigenaftrek, investeringsaftrek en eventueel de FOR kunt u uw effectieve belastingdruk flink verlagen. Een goede boekhouder kan u helpen om het maximale uit deze regelingen te halen.