De eeuwige vraag: eenmanszaak of bv?
Vroeg of laat stelt elke succesvolle ondernemer zich de vraag: moet ik een bv oprichten? Het antwoord is niet eenduidig — het hangt af van uw winst, uw persoonlijke situatie en uw plannen voor de toekomst. Maar de fiscale component is vaak doorslaggevend, en die is met een goede berekening behoorlijk scherp in kaart te brengen.
De kernvraag is: bij welk winstniveau betaalt u in een bv minder belasting dan in een eenmanszaak? Dat omslagpunt is de afgelopen jaren verschoven door de verlaging van de zelfstandigenaftrek en wijzigingen in de vennootschapsbelasting. Laten we het doorrekenen.
Belastingdruk in een eenmanszaak
Als IB-ondernemer betaalt u inkomstenbelasting over uw winst, na aftrek van de ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling. De tarieven zijn: 36,97% over de eerste €76.817 en 49,50% over het meerdere (2026). Daarbovenop betaalt u premies volksverzekeringen (inbegrepen in het tarief van de eerste schijf).
Stel, uw winst bedraagt €120.000. Na zelfstandigenaftrek (€2.470) resteert €117.530. Na mkb-winstvrijstelling (13,31% = €15.643) resteert €101.887. De inkomstenbelasting daarover is circa €40.342. Effectieve belastingdruk: ongeveer 33,6% over de oorspronkelijke winst.
Belastingdruk in een bv
In een bv betaalt u twee lagen belasting. Eerst vennootschapsbelasting over de winst van de bv: 19% over de eerste €200.000 en 25,8% over het meerdere. Vervolgens box 2-heffing over het dividend dat u aan uzelf uitkeert: 24,5% over de eerste €67.000 en 33% over het meerdere.
Maar er is ook het gebruikelijk loon: als dga moet u uzelf een marktconform salaris uitkeren. In 2026 is het minimale gebruikelijk loon circa €56.000. Over dat salaris betaalt u gewoon inkomstenbelasting, net als een werknemer.
Stel, dezelfde €120.000 winst. U betaalt uzelf €56.000 salaris. De bv-winst na salaris is €64.000 (we negeren werkgeverslasten even voor de eenvoud). Vennootschapsbelasting: 19% × €64.000 = €12.160. Resterende winst in de bv: €51.840. Keert u dit uit als dividend, dan betaalt u 24,5% × €51.840 = €12.701 box 2-heffing. Totale belasting bv-kant: €12.160 + €12.701 = €24.861. Plus inkomstenbelasting over het salaris van €56.000: circa €16.668. Totale belasting: €41.529. Effectieve druk: 34,6%.
Bij €120.000 winst is er in dit voorbeeld nauwelijks verschil. De eenmanszaak is zelfs iets voordeliger dankzij de mkb-winstvrijstelling.
Het omslagpunt
Het exacte omslagpunt hangt af van meerdere factoren: uw privésituatie, aftrekposten, pensioenopbouw en of u het dividend daadwerkelijk uitkeert. Maar als vuistregel geldt: bij een winst boven €100.000 tot €150.000 wordt een bv fiscaal interessant. Hoe hoger de winst boven dit punt, hoe groter het voordeel.
Bij een winst van €200.000 is het verschil al significant. In de eenmanszaak betaalt u het toptarief van 49,50% over alles boven €76.817. In de bv betaalt u 19% vennootschapsbelasting plus 24,5% box 2-heffing — effectief circa 39% over de bv-winst boven het salaris. Dat scheelt tienduizenden euro's per jaar.
Voordelen van een bv buiten belasting
De bv biedt meer dan alleen een lager belastingtarief bij hoge winst. Andere voordelen zijn:
Aansprakelijkheidsbeperking — In een eenmanszaak bent u met uw privévermogen aansprakelijk voor bedrijfsschulden. In een bv is de aansprakelijkheid in principe beperkt tot het vermogen van de bv. Bij onrechtmatig handelen of wanbestuur kunt u als bestuurder wel persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, maar de drempel is hoger.
Winst oppotten — In een bv kunt u winst in de vennootschap laten en pas later uitkeren als dividend. Dat geeft u flexibiliteit in uw belastingplanning. In een eenmanszaak wordt de volledige winst in het jaar van realisatie belast, of u het geld nu opneemt of niet.
Pensioen in eigen beheer — Hoewel pensioen in eigen beheer in de klassieke zin is afgeschaft, kunt u via de bv een oudedagsvoorziening opbouwen of een extern pensioen financieren op een fiscaal gunstige manier.
Nadelen van een bv
Een bv is niet gratis. De oprichtingskosten bij de notaris bedragen €500 tot €1.500. Daarnaast heeft u te maken met hogere boekhoudkosten — een jaarrekening moet worden opgesteld en gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. Reken op €2.000 tot €5.000 per jaar aan accountantskosten, afhankelijk van de complexiteit.
Het gebruikelijk loon is een ander nadeel. U moet uzelf een marktconform salaris uitkeren, waarover u inkomstenbelasting en premies betaalt. In een eenmanszaak heeft u meer flexibiliteit in wat u aan uzelf uitbetaalt. Het gebruikelijk loon kan niet lager worden vastgesteld dan €56.000 (2026), tenzij u kunt aantonen dat een lager bedrag marktconform is.
Bovendien verliest u in een bv de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en mkb-winstvrijstelling. Die faciliteiten gelden alleen voor IB-ondernemers. Het is precies dit verlies dat het omslagpunt bepaalt: pas als de lagere vennootschapsbelasting het verlies van deze aftrekken compenseert, is de bv fiscaal voordeliger.
De holdingstructuur
Veel dga's werken met een holdingstructuur: een holding-bv die de aandelen houdt in een werk-bv. Het voordeel: als u de werk-bv verkoopt, valt de verkoopwinst in de holding en kunt u via de deelnemingsvrijstelling die winst onbelast in de holding houden. Zonder holding zou de verkoopwinst direct in box 2 worden belast.
Een holdingstructuur biedt ook bescherming. Als de werk-bv failliet gaat, is het vermogen in de holding beschermd. De oprichting van een holding kost extra, maar bij een winst boven €100.000 is het vrijwel altijd aan te raden.
Het besluit: laat het doorrekenen
De beslissing om een bv op te richten is te belangrijk om op een bierviltje te nemen. Laat het doorrekenen door een fiscalist of accountant die uw complete situatie kent: winst, privésituatie, toekomstplannen, vermogen. De kosten van dat advies — €500 tot €1.000 — zijn een fractie van de potentiële belastingbesparing. En vergeet niet: de overstap van eenmanszaak naar bv kan geruisloos — zonder directe belastingheffing — als u aan de voorwaarden voldoet. Dat maakt de drempel lager dan veel ondernemers denken.