Freelancen en de fiscus: een overzicht
Nederland telt ruim 1,2 miljoen zzp'ers en freelancers (bron: CBS). Als u daarbij hoort, heeft u te maken met belastingregels die flink afwijken van die voor werknemers. Geen werkgever die de loonheffing inhoudt, geen automatische pensioenpremie, en geen vangnet bij ziekte — maar wél flinke fiscale voordelen als u weet waar u recht op heeft.
Ondernemer voor de inkomstenbelasting
Om als ondernemer te worden aangemerkt door de Belastingdienst, moet u aan het urencriterium voldoen: minimaal 1.225 uur per jaar besteden aan uw onderneming. Daarnaast moet u meerdere opdrachtgevers hebben en ondernemersrisico lopen. Voldoet u hieraan? Dan heeft u recht op de zelfstandigenaftrek (circa €5.030) en de mkb-winstvrijstelling (14% van uw restwinst). Dat kan duizenden euro's schelen.
Voldoet u niet aan het urencriterium? Dan wordt uw freelance-inkomen belast als 'resultaat uit overige werkzaamheden'. U betaalt dan wel inkomstenbelasting, maar mist de ondernemersaftrekken. Het verschil kan oplopen tot €3.000-€4.000 per jaar.
BTW als freelancer
Als freelancer bent u in principe btw-plichtig. U brengt btw in rekening aan uw klanten (21% voor de meeste diensten) en draagt die per kwartaal af aan de Belastingdienst. De btw die u zelf betaalt op zakelijke uitgaven — uw laptop, kantoorspullen, softwareabonnementen — mag u aftrekken als voorbelasting.
Verdient u minder dan €20.000 per jaar (exclusief btw)? Dan kunt u gebruik maken van de kleineondernemersregeling (KOR). U brengt dan geen btw in rekening en doet geen btw-aangifte, maar kunt ook geen btw aftrekken op uw inkopen. Voor freelancers met weinig zakelijke kosten kan dat gunstig zijn.
Zakelijke kosten aftrekken
Als ondernemer mag u alle kosten die zakelijk zijn aftrekken van uw winst. Denk aan: een werkruimte thuis (onder voorwaarden), reiskosten, vakliteratuur, software, telefoonkosten, en kosten voor bijscholing. Houd een goede administratie bij en bewaar alle facturen minimaal zeven jaar — de Belastingdienst kan tot vijf jaar terug controleren.
Een veelgemaakte fout is het niet scheiden van privé- en zakelijke uitgaven. Open een aparte zakelijke bankrekening en gebruik die consequent. Dat bespaart u niet alleen tijd bij de aangifte, maar voorkomt ook discussies met de inspecteur bij een eventuele controle.
Voorlopige aanslag en reserveren
Als freelancer ontvangt u geen maandelijks nettoloon — u moet zelf belasting reserveren. Een vuistregel is om 30-40% van uw winst apart te zetten voor inkomstenbelasting en premies. Vraag een voorlopige aanslag aan zodat u maandelijks een vast bedrag betaalt en niet voor verrassingen komt te staan bij de definitieve aangifte.
Pensioen en arbeidsongeschiktheid
Als freelancer bouwt u geen pensioen op via een werkgever. U kunt zelf sparen via een lijfrenteproduct — de premie is aftrekbaar tot uw jaarruimte. Voor arbeidsongeschiktheidsverzekeringen geldt dat de premie niet aftrekbaar is, maar de uitkering bij arbeidsongeschiktheid ook niet belast wordt. Overweeg deze verzekeringen serieus; zonder vangnet kan een langdurige ziekte financieel desastreus zijn.