De belastingschijven van 2026
Nederland kent in 2026 een tweeschijvenstelsel voor de inkomstenbelasting. De eerste schijf loopt tot €76.817 met een tarief van 36,97%. Alles daarboven valt in de tweede schijf met een tarief van 49,50%. Voor AOW-gerechtigden gelden lagere tarieven in de eerste schijf, omdat zij geen AOW-premie betalen: 19,07% tot €40.021 en 36,97% van €40.021 tot €76.817.
Heffingskortingen: uw korting op de belasting
Heffingskortingen verlagen direct het bedrag dat u aan belasting betaalt. De belangrijkste kortingen in 2026 zijn de algemene heffingskorting (maximaal €3.362, afbouwend bij hogere inkomens), de arbeidskorting (maximaal €5.532 voor werkenden), de inkomensafhankelijke combinatiekorting (voor werkende ouders met jonge kinderen), en de ouderenkorting (voor 65-plussers met een inkomen tot €44.770).
Hoe de algemene heffingskorting werkt
Iedereen die belasting betaalt heeft recht op de algemene heffingskorting. Maar let op: bij een inkomen boven €24.813 begint deze korting af te bouwen. Hoe hoger uw inkomen, hoe lager de korting. Bij een inkomen van circa €76.817 is de korting volledig afgebouwd tot €0. Dit betekent dat hogere inkomens effectief meer belasting betalen — een verborgen progressie bovenop de schijventarieven.
De arbeidskorting uitgelegd
Werkt u? Dan heeft u recht op de arbeidskorting. Deze korting is bedoeld om werken lonender te maken dan een uitkering ontvangen. De korting bouwt op bij een inkomen tot ongeveer €39.958 (maximaal €5.532) en bouwt daarna weer af. Bij een inkomen boven €124.935 is de arbeidskorting €0. Zelfstandigen krijgen daarnaast de zelfstandigenaftrek, die in 2026 verder is afgebouwd tot €900.
Effectief belastingtarief berekenen
Uw effectieve belastingtarief is lager dan het schijventarief door de heffingskortingen. Een rekenvoorbeeld: bij een bruto jaarinkomen van €45.000 betaalt u 36,97% belasting = €16.637. Na aftrek van de algemene heffingskorting (circa €2.800) en de arbeidskorting (circa €5.100) betaalt u effectief €8.737, ofwel 19,4%. Dat is een fors verschil met de 36,97% op papier.
Bijzondere tarieven: box 2 en box 3
Box 2 (aanmerkelijk belang) kent twee schijven: 24,5% over de eerste €67.000 en 33% daarboven. Box 3 (sparen en beleggen) hanteert een vlak tarief van 36% over het (forfaitaire of werkelijke) rendement. De box 3-vrijstelling bedraagt €57.000 per persoon. Fiscaal partners hebben samen €114.000 vrijstelling — een goede reden om vermogen slim te verdelen.
Premies volksverzekeringen: de verborgen belasting
In het tarief van de eerste schijf (36,97%) zitten niet alleen inkomstenbelasting maar ook premies volksverzekeringen: AOW (17,90%), Anw (0,10%) en Wlz (9,65%). Totaal 27,65% premies plus 9,32% zuivere inkomstenbelasting. Dit verklaart waarom AOW-gerechtigden een lager tarief betalen: zij zijn vrijgesteld van de AOW-premie. Emigranten die niet meer verzekerd zijn in Nederland betalen ook lagere premies.
Tips om minder inkomstenbelasting te betalen
Legale manieren om uw belastingdruk te verlagen: maximaal gebruikmaken van aftrekposten (hypotheekrente, giften, zorgkosten), jaarruimte benutten voor pensioenopbouw (lijfrente), vermogen verschuiven naar een groene belegging (vrijgesteld in box 3), inkomen spreiden over fiscaal partners, en als ondernemer de MKB-winstvrijstelling benutten. Een belastingadviseur betaalt zichzelf vaak terug.
Vergelijking met andere Europese landen
| Land | Toptarief | Drempel toptarief | BTW |
|---|---|---|---|
| Nederland | 49,50% | €76.817 | 21% |
| België | 50,00% | €46.440 | 21% |
| Duitsland | 45,00% | €277.826 | 19% |
| Frankrijk | 45,00% | €177.106 | 20% |
Nederland heeft een relatief hoog toptarief dat al bij een relatief laag inkomen ingaat. Ter compensatie zijn de heffingskortingen genereus, waardoor lagere inkomens een gunstig effectief tarief hebben.
Wijzigingen ten opzichte van 2025
De belangrijkste veranderingen in 2026: de grens van de eerste schijf is geïndexeerd van €75.518 naar €76.817. De arbeidskorting is iets verhoogd. De zelfstandigenaftrek is verder afgebouwd van €1.200 naar €900. De box 3-vrijstelling is gestegen van €57.000 naar €57.684. En de mkb-winstvrijstelling is verlaagd van 12,7% naar 12,03%. Geen schokkende veranderingen, maar ze tikken wel aan.