Waarom een testament essentieel is
Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht: uw partner en kinderen erven gelijke delen, met de wettelijke verdeling (partner krijgt alle goederen, kinderen krijgen een vordering). Dit is niet altijd fiscaal optimaal. Een goed testament kan de erfbelasting met tienduizenden euro's verlagen. De kosten van een testament (€300-600 bij de notaris) verdienen zichzelf ruimschoots terug.
Langstlevende-testament
Het meest voorkomende testament: alles gaat naar de langstlevende partner, de kinderen krijgen een vordering die pas opeisbaar is bij overlijden van de langstlevende. Fiscaal nadeel: bij het overlijden van de langstlevende betalen de kinderen erfbelasting over zowel het erfdeel van de eerste als de tweede ouder. Oplossing: een langstlevende-testament met een ventielclausule, waarbij de kinderen bij het eerste overlijden een deel claimen tot aan de vrijstelling (€25.187 per kind).
Tweetrapsmaking (fideïcommis)
Bij een tweetrapsmaking erft de langstlevende partner alles (verwachter), maar bij diens overlijden gaat het restant naar de kinderen (verwachters). Het voordeel: het vermogen wordt slechts één keer belast met erfbelasting (bij het overlijden van de eerste ouder), niet twee keer. Dit kan tienduizenden euro's besparen bij grotere nalatenschappen. Het nadeel: de langstlevende mag het vermogen wel gebruiken maar niet vrijelijk schenken of verkwisten.
Legaten: specifieke bedragen of goederen nalaten
Een legaat is een specifieke schenking in uw testament. U kunt legaten gebruiken om de erfbelasting te optimaliseren. Voorbeeld: u legateert €25.187 aan elk kind (exact de vrijstelling) en de rest aan uw partner (die een veel hogere vrijstelling heeft). De kinderen betalen geen erfbelasting en de partner ook niet (zolang de nalatenschap onder €795.156 blijft). Zonder legaat zou de verdeling minder fiscaal optimaal zijn.
ANBI-legaat: belastingvrij nalaten aan een goed doel
Schenkingen aan ANBI-instellingen in uw testament zijn vrijgesteld van erfbelasting. Als u een deel van uw nalatenschap aan een goed doel wilt nalaten, bespaart dit erfbelasting voor uw erfgenamen. Voorbeeld: u laat €50.000 na aan een ANBI. Uw erfgenamen betalen over dat deel geen erfbelasting (besparing: 10-40% afhankelijk van de relatie). Sommige mensen benoemen een ANBI als erfgenaam om het erfdeel van de overige erfgenamen fiscaal te optimaliseren.
Testament regelmatig herzien
Uw testament moet meegroeien met uw levenssituatie. Herzie het bij: huwelijk, echtscheiding, geboorte van (klein)kinderen, aanzienlijke vermogensverandering, verhuizing naar het buitenland, of wijziging van belastingwetgeving. De kosten van een herziening zijn €200-400. Veel mensen vergeten hun testament na het opstellen, wat kan leiden tot onbedoelde en fiscaal ongunstige situaties bij overlijden.