Wat is erfbelasting?
Erfbelasting (voorheen successierecht) is de belasting die u betaalt over een erfenis. De belasting is verschuldigd door de erfgenaam, niet door de overledene. Het tarief hangt af van twee factoren: de hoogte van de erfenis en uw relatie tot de overledene. Partners en kinderen betalen een lager tarief dan broers, zussen of niet-verwanten. Bovendien gelden verschillende vrijstellingsbedragen per relatie.
Vrijstellingen erfbelasting 2026
| Relatie | Vrijstelling |
|---|---|
| Partner | €795.156 |
| Kind (en kleinkind) | €25.187 |
| Gehandicapt kind | €75.546 |
| Ouder | €59.643 |
| Overige verkrijgers | €2.658 |
U betaalt alleen erfbelasting over het bedrag boven de vrijstelling. Erft u als kind €100.000? Dan betaalt u belasting over €100.000 – €25.187 = €74.813. De partnervrijstelling is met bijna €800.000 ruim, maar bij grotere nalatenschappen (eigen woning, beleggingen, onderneming) kan er toch aanzienlijke erfbelasting verschuldigd zijn.
Tarieven erfbelasting 2026
| Schijf | Partner/kind | Overige verkrijgers |
|---|---|---|
| Tot €152.368 | 10% | 30% |
| Boven €152.368 | 20% | 40% |
Een kind dat €200.000 erft (na vrijstelling: €174.813) betaalt: 10% over €152.368 = €15.237 plus 20% over €22.445 = €4.489. Totaal: €19.726 erfbelasting. Een niet-verwante die €200.000 erft (na vrijstelling: €197.342) betaalt: 30% over €152.368 = €45.710 plus 40% over €44.974 = €17.990. Totaal: €63.700. Het verschil is enorm.
De eigen woning en erfbelasting
De eigen woning wordt voor de erfbelasting gewaardeerd op de WOZ-waarde. De langstlevende partner heeft een vrijstelling van bijna €800.000, waardoor de woning in veel gevallen vrijgesteld is. Maar als de woning naar de kinderen gaat (bijvoorbeeld bij het overlijden van de langstlevende ouder), kan de WOZ-waarde een fors belastbaar bedrag opleveren. Er bestaan mogelijkheden om de woning gespreid te schenken via een familiebank of testament.
Erfbelasting beperken: legitieme strategieën
Jaarlijks schenken: door elk jaar het vrijgestelde bedrag te schenken aan uw kinderen (€6.633 in 2026), verlaagt u de toekomstige nalatenschap. Na 20 jaar schenken heeft u €132.660 belastingvrij overgedragen per kind. Testament optimaliseren: een tweetrapsmaking, vruchtgebruik-testament of een legaat tegen inbreng kan de erfbelasting aanzienlijk verlagen. Levensverzekering: een overlijdensrisicoverzekering biedt de erfgenamen liquide middelen om de erfbelasting te betalen zonder de woning of onderneming te moeten verkopen.
Aangifte erfbelasting: wie, wanneer, hoe
De executeur of de erfgenamen moeten binnen 8 maanden na het overlijden aangifte erfbelasting doen. De Belastingdienst stuurt meestal een aangiftebiljet, maar als u dat niet ontvangt, bent u zelf verantwoordelijk. De aangifte omvat: een inventarisatie van alle bezittingen en schulden van de overledene, de verdeling volgens het testament of de wet, en de berekening van de erfbelasting per erfgenaam. Bij complexe nalatenschappen (onderneming, buitenlands vermogen) is een notaris of belastingadviseur essentieel.