Wanneer bent u fiscaal partner?
U bent automatisch fiscaal partner als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft. Woont u samen? Dan bent u fiscaal partner als u voldoet aan minimaal één van deze voorwaarden: u heeft een notarieel samenlevingscontract, u heeft samen een kind, u bent elkaars pensioenpartner, u bent samen eigenaar van een woning, of er staat een minderjarig kind van één van beiden ingeschreven op hetzelfde adres. Fiscaal partnerschap geldt altijd voor een heel kalenderjaar.
Voordelen van fiscaal partnerschap
Het grootste voordeel: u mag bepaalde inkomsten en aftrekposten verdelen over beide partners. Dit geldt voor: het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek, box 3-vermogen, persoonsgebonden aftrekposten (giften, zorgkosten), en het inkomen uit aanmerkelijk belang (box 2). Door aftrekposten toe te wijzen aan de partner met het hoogste tarief (49,50% i.p.v. 36,97%) bespaart u direct belasting. Dit kan honderden tot duizenden euro's per jaar schelen.
Verdeling box 3: een strategische keuze
Box 3-vermogen mag u in elke gewenste verhouding verdelen over beide partners. De optimale verdeling hangt af van ieders inkomen. De partner met het laagste inkomen behoudt een hogere algemene heffingskorting. Door box 3 aan die partner toe te wijzen, profiteert u maximaal van de heffingskorting. Maar er zijn uitzonderingen: als één partner toeslagen ontvangt, kan een hoger box 3-inkomen deze toeslagen verlagen. Bereken altijd het totaaleffect.
Valkuilen van fiscaal partnerschap
Fiscaal partnerschap heeft ook nadelen. De vermogenstoets voor toeslagen wordt gezamenlijk beoordeeld: als uw partner veel vermogen heeft, kunt u uw toeslagen verliezen. Bij uit elkaar gaan in een kalenderjaar blijft u fiscaal partner voor dat hele jaar — met mogelijke ongewenste gevolgen. En als u gaat samenwonen en automatisch fiscaal partner wordt (bijvoorbeeld door een gezamenlijk kind), kan dit uw zorgtoeslag of huurtoeslag verlagen of doen vervallen.
Fiscaal partnerschap en de eigen woning
De eigen woning en hypotheek worden altijd gezamenlijk behandeld bij fiscaal partners. Beide partners geven de helft van het eigenwoningforfait op en aftrekken de helft van de rente — tenzij u kiest voor een andere verdeling. Bij één partner op de hypotheek en de ander niet, is de verdeling complex. Zorg dat de hypotheek op naam staat van de partner die de aftrek het meest nodig heeft, of verdeel bij de aangifte.
Optimalisatieknop in het aangifteprogramma
Het online aangifteprogramma van de Belastingdienst bevat een optimalisatieknop. Deze berekent automatisch de meest voordelige verdeling van inkomsten en aftrekposten over beide partners. Gebruik deze knop altijd, maar controleer het resultaat. Soms is de automatische verdeling niet optimaal, met name als toeslagen een rol spelen. De knop optimaliseert namelijk alleen de inkomstenbelasting, niet de toeslageffecten.