Wist je dat de gemiddelde Nederlander jaarlijks honderden euro's laat liggen bij de belastingaangifte? Niet omdat de regels zo ingewikkeld zijn, maar simpelweg omdat mensen niet weten welke aftrekposten er bestaan. En laten we eerlijk zijn — de Belastingdienst gaat je er niet spontaan op wijzen.
Aftrekposten in Box 1: Werk en woning
Hypotheekrenteaftrek
De bekendste aftrekpost van Nederland. Als je een koopwoning hebt met een hypotheek, mag je de betaalde rente aftrekken van je inkomen. Let op: sinds 2014 moet je hypotheek wel annuïtair of lineair zijn om in aanmerking te komen. Het maximale aftrekpercentage daalt elk jaar en staat in 2026 op 36,97%. Wil je precies weten hoeveel je kunt aftrekken? Bekijk onze hypotheekrenteaftrek calculator.
Specifieke zorgkosten
Heb je hoge medische kosten gehad die niet (volledig) vergoed werden? Denk aan:
- Eigen bijdrage Wmo of Wlz
- Medicijnen op recept (eigen bijdrage)
- Hulpmiddelen zoals een gehoorapparaat of orthopedische schoenen
- Reiskosten voor ziekenbezoek
- Dieetkosten op voorschrift van een arts
Er geldt wel een inkomensafhankelijke drempel. Pas boven die drempel wordt het bedrag aftrekbaar. Voor een gezin met een modaal inkomen ligt die drempel rond de €700-800.
Giften aan goede doelen
Doneer je aan een ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling)? Dan kun je die giften aftrekken. Er zijn twee soorten: gewone giften en periodieke giften. Bij periodieke giften — vastgelegd in een overeenkomst van minimaal vijf jaar — geldt geen drempel. Bij gewone giften wel: minimaal 1% van je drempelinkomen, met een minimum van €60. Lees ook onze uitgebreide uitleg over giftenaftrek.
Alimentatie aan ex-partner
Betaal je partneralimentatie? Die is volledig aftrekbaar. Kinderalimentatie is dat sinds 2015 niet meer. Zorg dat je betalingsbewijzen hebt — bankafschriften volstaan.
Studiekosten en scholingsuitgaven
De aftrek voor studiekosten is per 2022 vervallen en vervangen door het STAP-budget. Maar als je nog een aangifte over eerdere jaren corrigeert, kun je deze aftrekpost alsnog claimen.
Aftrekposten in Box 3: Vermogen
Schulden boven de drempel
Schulden mogen in mindering worden gebracht op je vermogen in box 3, maar alleen het deel boven €3.700 (per persoon). Denk aan een doorlopend krediet, een lening van familie, of een belastingschuld.
Heffingsvrij vermogen
Technisch gezien geen aftrekpost, maar het heffingsvrije vermogen van circa €57.000 per persoon zorgt ervoor dat een groot deel van je spaargeld buiten de heffing valt. Met fiscaal partner wordt dat verdubbeld. Wil je weten wat je exact betaalt? Gebruik onze box 3 calculator.
Aftrekposten voor ondernemers
| Aftrekpost | Bedrag 2026 (indicatie) | Voorwaarde |
|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | €2.470 | Min. 1.225 uur per jaar |
| Startersaftrek | €2.123 | Max. 3x in 5 jaar, starter |
| MKB-winstvrijstelling | 12,7% van winst | Automatisch |
| Investeringsaftrek (KIA) | 28% (€2.801-€69.764) | Bedrijfsmiddelen |
| FOR (oudedagsreserve) | Afgebouwd | Niet meer opbouwen |
De zelfstandigenaftrek wordt elk jaar verder afgebouwd. In 2026 is het bedrag fors lager dan pakweg vijf jaar geleden. Desondanks blijft het combineren van zelfstandigenaftrek met de MKB-winstvrijstelling voor veel zzp'ers aantrekkelijk.
Aftrekposten die mensen vaak vergeten
In mijn jarenlange ervaring met belastingaangiften zie ik steeds dezelfde posten over het hoofd gaan:
- Reiskosten openbaar vervoer naar werk — als je werkgever deze niet vergoedt
- Kosten rijksmonument — onderhoud aan een monument is gedeeltelijk aftrekbaar
- Weekenduitgaven gehandicapten — vaste aftrekbedragen per dag
- Restant persoonsgebonden aftrek vorig jaar — niet-gebruikte aftrek schuift door
- Negatieve inkomsten eigen woning — verrekenbaar met box 1
Tips om maximaal te profiteren
Een paar praktische tips die echt verschil maken:
Verzamel het hele jaar door je bonnetjes en bewijsstukken. Een mapje — fysiek of digitaal — met alle relevante documenten maakt de aangifte in maart een fluitje van een cent. Wacht je tot het laatste moment, dan vergeet je gegarandeerd iets.
Optimaliseer samen met je fiscaal partner. De verdeling van aftrekposten en vermogen kan je honderden euro's schelen. De meeste aangiftesoftware berekent automatisch de optimale verdeling, maar controleer het altijd handmatig.
En twijfel je? Schakel een belastingadviseur in. Voor €100-200 heb je iemand die je aangifte controleert, en in veel gevallen verdient die investering zichzelf ruimschoots terug.
FAQ
Kan ik aftrekposten met terugwerkende kracht claimen?
Ja, tot vijf jaar terug kun je een herzieningsverzoek indienen. Heb je in eerdere jaren aftrekposten gemist? Het loont absoluut om oude aangiften te laten controleren.
Zijn toeslagen ook aftrekposten?
Nee, toeslagen zijn inkomensafhankelijke bijdragen en staan los van de belastingaangifte. Je vraagt ze apart aan bij de Belastingdienst/Toeslagen.
Mag ik kosten voor een thuiskantoor aftrekken?
Als werknemer niet (meer). Als ondernemer kun je een deel van je woonlasten als bedrijfskosten opvoeren, mits je een aparte werkruimte hebt die als zelfstandig deel van de woning kwalificeert.