Pensioen en Belasting: Hoeveel Houdt u Netto Over?

Belasting over pensioen: de basis

Uw pensioenuitkering wordt belast in box 1, net als uw salaris. Maar er zijn belangrijke verschillen. AOW-gerechtigden betalen geen AOW-premie meer (17,9% minder in 2026), waardoor het tarief in de eerste schijf daalt van 35,75% naar 17,85% (voor wie geboren is op of na 1 januari 1946). Dat scheelt flink. Daarnaast gelden specifieke heffingskortingen voor ouderen. Het netto resultaat: de meeste gepensioneerden houden relatief meer over van hun bruto-inkomen dan werkenden.

AOW-uitkering en belasting

De AOW-uitkering bedraagt bruto €1.662,16 per maand voor een alleenstaande en €1.139,39 per maand per persoon voor een gehuwde/samenwonende (bedragen vanaf 1 juli 2026; de bedragen worden ieder half jaar bijgesteld — zie onze pagina over AOW-bedragen 2026). De SVB houdt loonheffing in: premie Anw (0,10%), premie Wlz (9,65%) en zuivere inkomstenbelasting (8,10%), samen 17,85% in de eerste schijf. De AOW is inclusief opbouw van vakantiegeld, dat maandelijks wordt opgebouwd en in mei wordt uitgekeerd.

Aanvullend pensioen bovenop AOW

De meeste werknemers bouwen via hun werkgever aanvullend pensioen op bij een pensioenfonds of verzekeraar. De uitkering hangt af van het opgebouwde kapitaal en de afspraken (middelloon, beschikbare premie). Over het aanvullend pensioen betaalt u wél het volledige tarief inclusief premies volksverzekeringen. Bij een aanvullend pensioen van €20.000 per jaar (binnen de eerste schijf tot €38.883 in 2026) betaalt u circa 35,75% = €7.150 aan loonheffing (vóór heffingskortingen).

Heffingskortingen voor gepensioneerden

Gepensioneerden profiteren van de ouderenkorting: maximaal €2.067 in 2026 bij een verzamelinkomen tot €46.002, die daarna afbouwt met 15% per euro tot nihil vanaf €59.783. Daarnaast geldt de algemene heffingskorting (maximaal €3.115 in 2026, afbouwend vanaf €29.736 en nihil vanaf €78.426). De alleenstaande ouderenkorting (€540 in 2026, niet inkomensafhankelijk) geldt voor alleenstaande AOW-gerechtigden. Deze kortingen verlagen uw effectieve belastingdruk aanzienlijk. Een gepensioneerde met alleen AOW betaalt effectief bijna geen belasting.

Netto pensioen berekenen: rekenvoorbeeld

Stel: u ontvangt €1.662,16 AOW per maand en €1.500 aanvullend pensioen. Totaal bruto: circa €3.162 per maand = circa €37.946 per jaar — net binnen de eerste schijf (tot €38.883 in 2026), die voor AOW-gerechtigden tegen 17,85% wordt belast. Na toepassing van de ouderenkorting en de algemene heffingskorting ligt uw effectieve belastingdruk flink lager dan dit schijftarief. Voor een exacte netto-berekening op uw persoonlijke situatie gebruikt u het best de rekentool van de Belastingdienst of uw pensioenuitvoerder.

Pensioen en toeslagen

Met alleen AOW heeft u recht op zorgtoeslag en mogelijk huurtoeslag: het toetsingsinkomen is laag genoeg. Maar let op: aanvullend pensioen telt volledig mee als toetsingsinkomen. Een substantieel aanvullend pensioen kan uw recht op zorgtoeslag doen vervallen — zie onze pagina over zorgtoeslag voor de actuele inkomensgrenzen. Gepensioneerden die net boven de grens zitten, kunnen overwegen een deel van hun pensioen in een keer op te nemen (afkoopsom) om vervolgens onder de toeslaggrens te zakken — maar dit is fiscaal complex en vraagt professioneel advies.

Handige online rekenmachines