Een eenmanszaak oprichten: de eerste stappen
Een eenmanszaak is de eenvoudigste ondernemingsvorm in Nederland. U schrijft zich in bij de Kamer van Koophandel (KvK) voor €75 en ontvangt direct een KvK-nummer. Binnen enkele werkdagen krijgt u een btw-nummer van de Belastingdienst. Er is geen startkapitaal vereist en u bent meteen ondernemer. Het nadeel: u bent persoonlijk aansprakelijk met uw gehele privévermogen voor zakelijke schulden.
Fiscale voordelen van een eenmanszaak
Als ondernemer voor de inkomstenbelasting profiteert u van: de zelfstandigenaftrek (€900 in 2026, mits urencriterium), de startersaftrek (€2.123 extra, maximaal 3 keer), de MKB-winstvrijstelling (12,03% van de restwinst), de investeringsaftrek (KIA, tot 28%), en de mogelijkheid om verliezen te verrekenen met ander inkomen. Bij een winst van €50.000 betaalt u dankzij deze aftrekposten circa €8.500 minder belasting dan een werknemer met hetzelfde inkomen.
Belasting betalen als eenmanszaak
Een eenmanszaak betaalt geen vennootschapsbelasting. Uw winst wordt direct belast als inkomen in box 1 van de inkomstenbelasting, tegen het progressieve tarief (36,97% tot €76.817, daarboven 49,50%). Daarnaast betaalt u premies volksverzekeringen (in het tarief inbegrepen) en bent u verplicht een basisverzekering af te sluiten. Werknemersverzekeringen (WW, WIA) zijn niet verplicht maar kunt u vrijwillig afsluiten bij het UWV of privaat.
BTW-plicht en btw-nummer
Als eenmanszaak bent u in principe btw-plichtig. U rekent 21% (of 9%) btw aan uw klanten en draagt deze af aan de Belastingdienst, minus de btw die u zelf heeft betaald op zakelijke inkopen (voorbelasting). Bij een omzet onder €20.000 kunt u kiezen voor de Kleineondernemersregeling (KOR): geen btw rekenen, geen btw-aangifte, maar ook geen btw terugvragen. Dit is handig als u weinig kosten maakt en uw klanten particulieren zijn.
Administratieplicht
Als ondernemer bent u verplicht een administratie te voeren. Dit omvat: alle inkomende en uitgaande facturen, bankafschriften, kasadministratie (bij contante betalingen), een voorraadadministratie (indien van toepassing), en een urenadministratie (voor het urencriterium). U moet uw administratie 7 jaar bewaren. Gebruik een boekhoudprogramma (Moneybird, e-Boekhouden, Exact) om alles overzichtelijk te houden. Kosten: €10-30 per maand.
Wanneer overstappen naar een BV?
Bij een stijgende winst wordt een BV fiscaal voordeliger dan een eenmanszaak. Het omslagpunt lag vroeger rond €100.000 winst, maar door de afbouw van de zelfstandigenaftrek verschuift dit naar circa €80.000-90.000. In een BV betaalt u 19% vennootschapsbelasting over de eerste €200.000 en 25,8% daarboven, plus 24,5-33% dividendbelasting bij uitkering. De totale belastingdruk is bij hogere winsten lager dan de 49,50% inkomstenbelasting. Maar een BV brengt ook hogere administratiekosten met zich mee (€1.500-3.000 per jaar).