Belasting op vermogen en spaargeld 2026 Nederland: box 3 tarieven, vrijstelling en aangifte

In 2026 betaalt u in box 3 belasting over spaargeld en beleggingen boven de vrijstelling van € 57.000 per persoon (€ 114.000 voor fiscale partners). Het belastingtarief is 36%. Na het Kerstarrest van de Hoge Raad en de hersteloperatie is de berekening complexer dan vroeger — dit gids geeft u de actuele cijfers.

Box 3 in 2026: de basisprincipes

Box 3 is de belastingcategorie voor inkomen uit sparen en beleggen in Nederland. In tegenstelling tot een vermogenswinstbelasting (die pas belasting heft als u verkoopt), heft de Nederlandse belasting jaarlijks over het forfaitaire rendement van uw vermogen — dus over een geschat rendement, ongeacht wat u werkelijk verdient.

Parameter box 3Waarde 2026
Heffingvrij vermogen (per persoon)€ 57.000
Heffingvrij vermogen (fiscale partners)€ 114.000
Belastingtarief box 336 %
Peildatum vermogen1 januari 2026

Forfaitaire rendementen 2026: spaargeld vs. overig vermogen

Na het Kerstarrest van de Hoge Raad (december 2021) is de berekening van box 3 veranderd. In de hersteloperatie hanteert de Belastingdienst nu werkelijke rendementen per vermogenscategorie, niet meer één enkel fictief rendement:

VermogenscategorieForfaitair rendement 2026 (indicatief)Toelichting
Spaargeld (banktegoeden)ca. 1,44 %Gebaseerd op gemiddelde spaarrente 2025
Overig vermogen (aandelen, obligaties, vastgoed)ca. 5,88 %Gebaseerd op gemiddeld rendement portefeuilles
Schulden (aftrekbaar)ca. 2,47 %Forfaitaire rente schulden aftrekbaar

Let op: de definitieve percentages voor 2026 worden door de Belastingdienst gepubliceerd na het belastingjaar, bij de aangifte over 2026 (dus in 2027). Bovenstaande indicatieve cijfers zijn gebaseerd op gepubliceerde methodiek.

Rekenvoorbeeld: belasting op spaargeld 2026

Situatie: Alleenstaande, € 80.000 spaargeld op 1 januari 2026, geen schulden, geen andere vermogensbestanddelen in box 3.

  1. Vermogen boven vrijstelling: € 80.000 – € 57.000 = € 23.000
  2. Forfaitair rendement spaargeld 1,44 %: € 23.000 × 1,44 % = € 331,20
  3. Belasting 36 %: € 331,20 × 36 % = € 119,23

Dit is een heel andere uitkomst dan vóór het Kerstarrest, toen het forfaitaire rendement op het totale vermogen (boven vrijstelling) 5,69 % bedroeg ongeacht de samenstelling. Een spaarder met uitsluitend spaargeld betaalde toen aanzienlijk meer dan zijn werkelijke rendement rechtvaardigde.

De hersteloperatie: wat betekent dit voor u?

Na het Kerstarrest (Hoge Raad, 24 december 2021) oordeelde de rechter dat het oude box 3-stelsel in strijd was met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod. Sindsdien loopt een uitgebreide hersteloperatie:

  • Belastingjaren 2017–2022: Bezwaarmassaprocedures zijn grotendeels afgerond. Wie tijdig bezwaar maakte, heeft nabetaling of vermindering ontvangen.
  • Belastingjaren 2023–2025: Overgangsregeling op basis van werkelijke rendementen per categorie (spaargeld vs. overig).
  • Nieuw box 3-stelsel (beoogd 2027): Het kabinet werkt aan een systeem dat belast op basis van werkelijk behaald rendement — inclusief gerealiseerde meerwaarden. Invoering is verschoven naar 2027 of later.

Box 3 aangifte 2026: praktische tips

  1. Peildatum 1 januari: zorg dat uw vermogensoverzicht op 1 januari 2026 volledig is. Spaartegoed, effectenrekeningen, vorderingen en vastgoed worden op die datum geteld.
  2. Schulden aftrekken: particuliere schulden en leningen mogen worden afgetrokken van het box 3-vermogen (minus een drempelbedrag).
  3. Fiscaal partnerschap optimaliseren: u mag box 3-vermogen vrij verdelen tussen fiscale partners. Verdeel zo dat u optimaal gebruikmaakt van beide vrijstellingen.
  4. Groene beleggingen: een deel van groene beleggingen (erkende groenprojecten) valt buiten box 3 tot een bepaald bedrag — in 2026 ca. € 71.251 per persoon vrijgesteld.

FAQ – Box 3 Belasting 2026

Hoeveel spaargeld is belastingvrij in box 3 2026?

In 2026 is het heffingvrij vermogen € 57.000 per persoon (€ 114.000 voor fiscale partners). Spaargeld en beleggingen onder dit bedrag worden niet belast in box 3. Over het vermogen boven de vrijstelling betaalt u 36% belasting over het forfaitaire rendement.

Wat is het belastingtarief box 3 in 2026?

Het belastingtarief voor box 3 is 36% in 2026 (zowel 2025 als 2026). Dit tarief wordt geheven over het forfaitaire rendement van uw vermogen boven de vrijstelling — niet over het vermogen zelf.

Wat is het forfaitaire rendement voor spaargeld in 2026?

Na de hersteloperatie post-Kerstarrest bedraagt het forfaitaire rendement voor spaargeld circa 1,44% voor 2026 (indicatief, gebaseerd op gemiddelde spaarrente 2025). Het definitieve percentage wordt gepubliceerd bij de aangifte over belastingjaar 2026.

Wanneer komt het nieuwe box 3-stelsel?

Het nieuwe box 3-stelsel, dat belast op basis van werkelijk behaald rendement, is beoogd voor 2027. Invoering is al meerdere keren uitgesteld. Tot die tijd geldt de overgangsregeling met forfaitaire rendementen per vermogenscategorie.

Handige online rekenmachines